“ಯೋಗದ ದಾರಿ – ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು”

ಇಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತು ಅವನ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ನಿರಾಸೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿ ಇವು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೂ ನೀಡಬಲ್ಲ ಅದ್ಭುತ ಮಾರ್ಗವೇ ಯೋಗ.

“ಯೋಗ” ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ “ಯುಜ್” ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ “ಸೇರುವುದು” ಅಥವಾ “ಒಗ್ಗೂಡುವುದು”. ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸಿ ಸಮತೋಲನದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದೇ ಯೋಗದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾರತೀಯ ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಯೋಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ಅದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಜನರು ಯೋಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಗವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ದೇಹವನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮವಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಜೀವನಶೈಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗಾಸನಗಳು ದೇಹದ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಹೃದಯರೋಗ, ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮುಂತಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಮಿತ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವು ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಯೋಗಕ್ಕಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಯೋಗ ಒಂದು ಸಹಜ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಯೋಗದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೀಡುವ ನೆಮ್ಮದಿ. ಅನೇಕ ಜನರು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ಒಳಗಿನಿಂದ ಆತಂಕ, ಭಯ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾದಾಗ ಜೀವನದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಯೋಗವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅದು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಉತ್ತಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಪ, ಅಸಹನೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಗವು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ, ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗದ ಮಹತ್ವ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನದ ಒತ್ತಡ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೋಗದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಅದು ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೃದ್ಧರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸರಳ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ ಇದಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯೋಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜೂನ್ 21 ರಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲ, ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಯೋಗವು ದೇಶ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ವಿಶ್ವದ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಹಣ, ಹುದ್ದೆ, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿ ದೊರೆತರೆ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ನೆಮ್ಮದಿ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಅಡಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಯೋಗ ನಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗವು ನಮ್ಮ ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಯೋಗ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಯೋಗದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದಾಗ ಬದುಕು ಕೇವಲ ದೀರ್ಘವಾಗುವುದಲ್ಲ, ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಯೋಗದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದರೆ ಬದುಕು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ.

✍️ ಡಾ. ವಿದ್ಯಾ ಶೆಟ್ಟಿ
ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು,
ಮಂಗಳ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್, ಮಂಗಳೂರು.